เราจะเดินทางกันอย่างไร ในวันที่มีวัคซีน แต่ยังมีโรคระบาด ?

เราจะเดินทางกันอย่างไร ในวันที่มีวัคซีน แต่ยังมีโรคระบาด ?

อย่างที่เราทราบกันดีครับว่า Covid – 19 ส่งผลกระทบร้ายแรงทั่วโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งอุตสาหกรรมการเดินทางและการท่องเที่ยวล้วนได้รับผลกระทบจากไวรัสตัวนี้โดยยังไม่มีทีท่าว่าจะสิ้นสุดในระยะเวลาอันใกล้

และยังเป็นที่เข้าใจในระดับโลกว่านี่จะไม่ใช่ครั้งสุดท้าย อาจมีการระบาดครั้งถัดๆไปตามมาอีก

เป็นไปได้ไหมที่เราจะเตรียมพร้อมวางระบบระยะยาวบางอย่างเพื่อที่จะให้ประชาคมโลกดำรงชีวิตผ่านการแพร่ระบาด โดยไม่ต้องปิดพรมแดนจำนวนมากอย่างที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน

หลายๆประเทศ ทั้งประเทศที่ประสบความสำเร็จในการลดโรครวมถึงประเทศไทยเราเอง ก็ยังมีแนวทางแก้ไขที่ห่างไกลความเหมาะสม เช่น การตรวจทุกคนที่เดินทางมาแล้วกักตัว 14 วันนั้น เป็นการสิ้นเปลืองแรงงานและมีค่าใช้จ่ายในการดำเนินการที่สูง หรือไอเดียของ Travel Bubble ที่อนุญาติผู้คนที่เดินทางจากประเทศหรือเขตสีเขียวเข้ามา หรือการยอมรับผลการตรวจที่ในทางปฏิบัติไม่สามารถตรวจสอบ ได้ว่าถูกต้องจริงหรือไม่ อาจกระตุ้นให้เกิดการแพร่ระบาดระลอกใหม่ที่รุนแรงกว่าเดิม อย่างที่เกิด(อีกระลอก)ในขณะนี้ต่อไป

เราต้องการทางออกสำหรับอนาคตและกุญแจสำคัญในการแก้ปัญหานั้นคือ ”บล็อคเชน” ครับ

“บล็อคเชน(Blockchain)” จะมีประสิทธิภาพมาก หากเป็นการทำงานในลักษณะที่ต้องทำร่วมกันหลายฝ่าย แต่ไม่ต้องการให้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งคุมฐานข้อมูล แต่ยังต้องการควบคุมและมองเห็นร่วมกัน ที่สำคัญคือข้อมูลเหล่านั้น เปลี่ยนแปลงไม่ได้(immutability)

ดังนั้นการใช้งานในกรณีหนังสือเดินทางสุขภาพหรือ Health Immunity Passport (ซึ่งในปัจจุบันอาจหมายถึง COVID แต่ในอนาคตจะครอบคลุมถึงการระบาดทั้งหมด) ที่เราต้องการคือ ตัวหนังสือเดินทางที่สามารถเชื่อมต่อกับเครือข่ายห้องปฏิบัติการทางการแพทย์ที่ผ่านการตรวจสอบแล้ว และสามารถยืนยันทั้ง การมีภูมิคุ้มกัน และผลตรวจ ซึ่งทั้งหมดนั้นสามารถทำให้เป็นจริงได้ด้วยการใช้เทคโนโลยีบล็อคเชน

ซึ่งการใช้งานสามารถเริ่มที่การทำงานร่วมกันระหว่างรัฐบาลท้องถิ่นหลายๆแห่ง ทั้งระดับตำบล อำเภอ จังหวัด ไม่จำเป็นต้องเฉพาะการเดินทางระหว่างประเทศ
แน่นอนว่าในความเป็นจริงนั้นระบบดังกล่าวจำเป็นจะต้องจัดการกับความท้าทายหลายประการ
ประการแรก ความเป็นส่วนตัว การที่ผู้ใช้จะสามารถแชร์ผลตรวจได้แต่ต้องลดการเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลอื่นๆจากทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง
ประการที่สอง ผลการตรวจต้องได้รับการพิสูจน์ได้ว่าจริง
ประการที่สาม ความร่วมมือจากท้องที่นั้นๆในการกำหนดนโยบายที่สอดคล้องกับการใช้งาน
ประการสุดท้าย ตัวระบบต้องสามารถเข้าถึงประชากรทุกกลุ่ม

ดังนั้นทางทีม HealthTAG เราจึงได้เสนอแพลตฟอร์มการจัดการ (Immunization information system) ที่ประกอบด้วยฐานข้อมูลแบบ permissionless blockchain ซึ่งมีการโต้ตอบกันและกันตลอดเวลา ร่วมกับ แอปพลิเคชั่นบนมือถือ และสมาร์ทแทคพกพาได้ในรูปแบบชิปขนาดเล็ก :

▪️Trust Registry – ประกอบด้วยสถาบันทางการแพทย์ทุกแห่งที่ได้รับการรับรองจากกระทรวงสาธารณสุขหรือองค์กรอนามัยโลก ทั้ง โรงพยาบาล, ห้องปฏิบัติการ, ฯลฯ ที่ทำการออกผลตรวจ Covid-19 ในฐานะ “ผู้ออกผล(Issuer)” โดยการรับรองจะดำเนินการโดยใช้ลายเซ็นดิจิทัล

▪️Certificate Registry – รูปแบบการลงทะเบียนแบบ”ไม่ระบุตัวตน(Anonymized)” ของการตรวจรวมถึงข้อมูลจำเป็นต่างๆในการประเมินความน่าเชื่อถือ ได้แก่ รหัสผู้ออกผล วันและเวลา รวมถึงวิธีการตรวจ ฯลฯ โดยไม่เข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลอื่นๆ

▪️Application on smart phone และ/หรือ Smart NFC Tag ที่ใช้เพียงเพื่อเป็น’ตัวเชื่อมต่อ’ระหว่างบุคคลผู้ถือหนังสือเดินทาง(Holder) และผลการทดสอบ

ตัวอย่างการใช้งาน เช่น เมื่อไปถึงด่านตรวจ ผู้ถือหนังสือเดินทางสุขภาพ(Holder) จะสามารถแสดงผลการทดสอบผ่านแอปให้แก่ผู้ตรวจ(Verifier) เพื่อให้แน่ใจว่าผลลัพท์นั้นเป็นของจริง ออกบนความเชื่อถือได้และถูกต้อง(Issuer บน Trust & Certificate Registry) และมีความเป็นส่วนตัว

“บล็อคเชน” หากใช้งานในระดับประเทศจะมอบโซลูชั่นที่มีราคาถูกและรวดเร็วสำหรับตรวจสอบผลการตรวจของแต่ละบุคคล และในระดับบุคคลจะมอบความเป็นส่วนตัว ที่มีแค่ผู้ตรวจเท่านั้นทำหน้าที่ในการตรวจสอบโดยไม่จำเป็นต้องติดต่อผู้ออกผล และเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลอื่นๆ (เช่นหากมีการใช้งานในทุกอุตสาหกรรม การตรวจสอบไทม์ไลน์จะสามารถทำได้โดยไม่ระบุตัวตน)

ประเทศ ภูมิภาค หรือจังหวัด ที่ใช้ระบบนี้จะมีฐานข้อมูลที่ไร้รอยต่อ โปร่งใส และได้รับการอัปเดตตลอดเวลา ซึ่งจะช่วยให้สามารถเปิดพรมแดนสำหรับบุคคลที่ยืนยันว่าปลอดโรค และทำให้เศรษฐกิจดำเนินต่อไปได้ แถมยังดีต่อสุขภาพประชากรโดยรวม

ต้องยอมรับครับว่า Covid-19 พาโลกเราไปสู่อีกระดับ ยิ่งกว่าการระบาดครั้งไหนๆที่เคยมีมา การเดินทางและการท่องเที่ยวมีผลสำคัญต่อการดำเนินของเศรษฐกิจโดยเฉพาะในประเทศไทย ในระดับเทคโนโลยี ถึงเวลาที่เราต้องเตรียมการ ทำอะไรสักอย่าง เพื่อให้แน่ใจว่าเราและประเทศต่างๆจะไม่ถูกแยกขาดจากกันอย่างถาวรครับ